Babyfysiotherapie

Babyfysiotherapie helpt baby’s in het eerste levensjaar (en soms iets daarna) bij een voorkeurshouding, plat hoofdje, billenschuiven of een achterstand in de motorische ontwikkeling. Veel ouders komen via het consultatiebureau, de huisarts of de kinderarts bij ons terecht. Soms zien ouders zelf iets opvallends en willen ze het laten beoordelen. Beide routes zijn welkom.

De ontwikkeling van een baby gaat snel, en bij een duidelijke indicatie maakt vroeg starten meestal het verschil. We werken vanuit twee praktijken in Noord-Holland: Den Helder​ en Nieuwe-Niedorp​.

In medische verwijzingen wordt deze zorg vaak zuigelingenfysiotherapie genoemd. Op deze pagina gebruiken we beide termen door elkaar.

Bel 06-403 442 12 of plan een afspraak​ als je twijfelt of iets bij jouw baby normaal is.

Neem contact op

Wanneer is babyfysiotherapie zinvol?

Babyfysiotherapie is gericht op baby’s met een herkenbare houdings- of bewegingsklacht. We zien het meest voorkomende beeld bij voorkeurshouding van het hoofdje en de gevolgen daarvan voor de schedelvorm. Daarnaast komen ouders bij ons met vragen over motorische mijlpalen, billenschuiven en spanning of overstrekken bij de baby. Ongeveer 1 op de 10 baby’s krijgt een verwijzing naar een kinderfysiotherapeut, vooral voor voorkeurshouding (JGZ-richtlijn voorkeurshouding​).

Voorkeurshouding van het hoofd

Een voorkeurshouding betekent dat een baby in rugligging het hoofdje vaak naar dezelfde kant draait of in het midden houdt. Dat is in de eerste weken normaal, maar als het na ongeveer twee maanden niet wisselt, is het verstandig om het te laten bekijken.

Wat we doen bij voorkeurshouding:

  1. We kijken hoe je baby beweegt, hoe de nek en romp meedoen, en of er sprake is van asymmetrie in spierspanning.
  2. We geven je houdings- en hanteringsadvies, zodat je baby in dagelijkse momenten (verschonen, dragen, voeden, slapen) wordt gestimuleerd om naar de andere kant te kijken.
  3. We oefenen samen met jou bewegingen die de baby helpen om zelf actiever te worden naar beide kanten.

Hoe eerder we beginnen, hoe minder het de motorische ontwikkeling en de schedelvorm beïnvloedt.

Plat hoofdje (plagiocefalie en brachycefalie)

Een plat hoofdje, in vakterm plagiocefalie (afgeplatte schedel aan een zijkant of achterkant), ontstaat meestal door langdurige druk op dezelfde plek bij een voorkeurshouding. Bij brachycefalie is de hele achterkant afgeplat. Het schedelbotje is in de eerste maanden zacht en vormbaar, dus de meeste baby’s krijgen door tijdige aanpak een normale schedelvorm terug. We werken samen met houdings- en hanteringsadvies, oefeningen en, waar nodig, verwijzing naar de orthopedisch instrumentmaker​ voor een redressiehelm. Achtergrondinformatie over de schedelvorming bij baby’s vind je bij Kinderneurologie.eu​.

Billenschuiven

Sommige baby’s slaan het kruipen over en gaan zittend voortbewegen op de billen. Dat hoeft niet zorgwekkend te zijn, maar kruipen op handen en knieën traint coördinatie, schoudergordel en romp. Als je baby na ongeveer 9 maanden alleen billenschuift, is een korte beoordeling zinvol. We kijken naar de spanning in romp en bekken, geven oefeningen die kruipen aanmoedigen en bespreken hoe je de baby in spel kunt stimuleren om de hand-knie-positie te ontdekken.

Motorische ontwikkelingsachterstand

Baby’s leren in het eerste jaar in een herkenbare volgorde: rollen rond 4 tot 6 maanden, zelfstandig zitten rond 6 tot 9 maanden, kruipen rond 7 tot 10 maanden en zelfstandig lopen tussen 12 en 18 maanden. Er zit ruimte op de marges, want elke baby heeft een eigen tempo. Het wordt aandacht waard als je baby duidelijk achterloopt op meerdere mijlpalen, of als je merkt dat hij of zij weinig variatie toont in bewegen. We bekijken samen waar de baby staat, wat de oorzaak kan zijn (spierspanning, ervaring, voorkeurshouding) en welke prikkels helpen.

Andere indicaties die we behandelen

Bij complexere indicaties (premature baby’s, neurologische of orthopedische problematiek, syndromen, of Erbse parese door een moeilijke geboorte) overleggen we met de kinderarts of verwijzen we door naar een specialistisch centrum.

Hoe ziet een traject eruit?

Een eerste afspraak duurt ongeveer een uur. We nemen rustig de tijd voor je vragen, kijken naar de baby in verschillende houdingen en stellen samen met jou een behandelplan op.

  1. Intake en observatie: we bespreken de zwangerschap, geboorte, ontwikkeling tot nu toe en wat jou opvalt. Daarna observeren we de baby in rugligging, buikligging en bij hanteren.
  2. Onderzoek: we bekijken spierspanning, beweeglijkheid van nek en romp, en de motorische vaardigheden bij de leeftijd.
  3. Behandelplan: je krijgt concrete houdings- en hanteringsadviezen voor thuis, plus een paar oefeningen die in het dagelijkse ritme passen. We werken altijd via het kind, niet aan het kind.
  4. Vervolg: meestal volstaan een paar afspraken in een rustig tempo. We meten de voortgang en passen aan op wat de baby laat zien.

Als je baby zich tijdens de wachttijd snel positief ontwikkelt: ook fijn. We zijn niet bang om te zeggen “dit komt vanzelf goed.”

Vergoeding

Voor kinderen tot 18 jaar wordt fysiotherapie vergoed vanuit de basisverzekering, zonder eigen risico of eigen bijdrage. Een verwijsbrief is meestal niet verplicht, maar als de huisarts of het consultatiebureau er een afgegeven heeft, neem hem mee. Twijfel je over jouw situatie? Bel even voor je een afspraak inplant. Lees meer op de pagina kosten en vergoeding​.

Over Bettina

Bettina Bouwman is sinds 2006 BIG-geregistreerd kinderfysiotherapeut. Ze werkt ruim twintig jaar met baby’s, kinderen en jongeren, en is gespecialiseerd in babyfysiotherapie, kinderbekkenfysiotherapie en scoliose-specifieke oefentherapie (Schroth, SEAS, PSSE). Meer over haar achtergrond en werkwijze lees je op de pagina over Bettina.

Veelgestelde vragen

Vanaf de eerste levensweken is een beoordeling mogelijk. In de praktijk zien we de meeste baby’s tussen 6 weken en 6 maanden, omdat dit de fase is waarin voorkeurshouding en motorische asymmetrie het duidelijkst worden. Hoe eerder we starten als er een indicatie is, hoe minder de gevolgen voor de schedelvorm en de motorische ontwikkeling.

Een verwijsbrief is meestal niet verplicht, want kinderfysiotherapie valt onder directe toegankelijkheid. Veel ouders komen wel met een verwijzing van het consultatiebureau, de huisarts of de kinderarts, en dat is prettig voor de afstemming. Heb je geen verwijsbrief? Bel ons gerust om te overleggen.

Een lichte afplatting van de schedel kan vanzelf herstellen, vooral als de voorkeurshouding op tijd wordt opgemerkt en de baby genoeg variatie krijgt. Bij een duidelijke afplatting die niet meer wegtrekt is een actieve aanpak met houdingsadvies en oefeningen verstandig. Bij ernstige vormen kan een redressiehelm aanvullend nodig zijn, daar verwijzen we voor door.

Dat verschilt per kind. Bij een eenduidige voorkeurshouding zijn vaak een paar afspraken voldoende, gespreid over enkele weken. Bij complexere klachten of motorische achterstand kan een traject langer doorlopen. We meten de voortgang per afspraak en stoppen zodra de baby de eigen ontwikkeling weer oppakt.

Veel huilen heeft uiteenlopende oorzaken. Als een baby duidelijk een houdings- of bewegingsklacht heeft (denk aan voorkeurshouding, spanning in de nek of romp), kunnen wij daar in meekijken. Voor huilen zonder een duidelijke lichamelijke component verwijzen we vaak terug naar het consultatiebureau, de huisarts of een ander passend traject. Twijfel je waar de oorzaak zit? Bel even, dan kijken we samen of babyfysiotherapie het juiste startpunt is.

Afspraak maken

Twijfels over de motorische ontwikkeling van jouw baby, een voorkeurshouding of een plat hoofdje? Bel direct met Bettina via 06-403 442 12 of mail naar info@bettinafysio.nl. We zien je graag in Den Helder​ (donderdag en vrijdag) of Nieuwe-Niedorp​ (dinsdag en woensdag).